Tác quyền âm nhạc: Cơ quan quản lý không thu tác quyền thay các đơn vị tư nhân

Khi thu tiền tác quyền với giá cao, VCPMC có nghĩ đến các nghệ sĩ biểu diễn trong những chương trình hoàn toàn vì cống hiến và phục vụ miễn phí?

Nguyên do chỉ bởi các đơn vị này không “bắt tay” với VCPMC ép các đơn vị tổ chức biểu diễn phải chi trả tác quyền trước khi được cấp phép biểu diễn và phải thể hiện điều này thông qua bản hợp đồng đã ký kết với VCPMC trong hồ sơ xin cấp phép.

Năm 2011, bất chấp sự suy thoái kinh tế và nhiều doanh nghiệp lao đao chèo chống để tồn tại, VCPMC vẫn thu được số tiền tác quyền theo cấp số nhân - 41 tỉ.

Thành tích đáng nể này càng khiến VCPMC bức xúc vì có tới hơn 90 % chương trình biểu diễn nghệ thuật không trực tiếp nộp tiền tác quyền cho Trung tâm.

Đổ cái lỗi thất thu do Cục NTBD chỉ yêu cầu nhà tổ chức cam kết thực hiện Luật Sở hữu trí tuệ khi nộp đơn xin cấp phép nên sau khi nhận được giấy phép nhà tổ chức trốn luôn tiền tác quyền... VCPMC đã “đốt nóng” dư luận bằng việc 30 nhạc sĩ cùng ký đơn yêu cầu Cục NTBD phải thực hiện việc không có trong luật cấp phép.

“Cục NTBD chưa nhận được đơn có chữ ký của 30 nhạc sĩ mà chỉ nghe việc này qua thông tin từ báo chí.

Tuy nhiên, việc VCPMC bức xúc, công kích, phê phán Cục NTBD tiếp tay cho các đơn vị biểu diễn nghệ thuật vi phạm tác quyền đã xảy ra từ nhiều năm nay.

Ở góc độ của cơ quan quản lý cấp phép, chúng tôi luôn tôn trọng Luật Sở hữu trí tuệ khi thực thi công việc” - Ông Vương Duy Biên, Cục trưởng Cục NTBD khẳng định.

Theo ông Nông Xuân Ái: ca sĩ Chế Linh với bút danh Tú Nhi khẳng định chưa hề ủy quyền cho VCPMC thu tác quyền các ca khúc của mình

Trong một phát biểu gần đây trước các nhạc sĩ, người đứng đầu VCPMC quả quyết: “Cục Nghệ thuật Biểu diễn rất thiếu nghiêm túc trong thực thi luật pháp và bảo hộ quyền tác giả”. Thông tin này đã khiến một số nhạc sĩ bức xúc cho rằng cơ quan quản lý thực thi luật nhưng lại cố tình vi phạm luật. Theo ông, việc “bắt lỗi” Cục NTBD của VCPMC có nguồn cơn từ đâu?

- Ông Vương Duy Biên: Bảo vệ và thực thi quyền tác giả là trách nhiệm chung của mọi tổ chức, cá nhân, trong đó có Cục NTBD. Không có chuyện Cục NTBD thiếu nghiêm túc trong thực thi luật pháp và bảo hộ quyền tác giả, ngược lại chúng tôi rất nghiêm túc trong vấn đề này.

Cụ thể, Luật cấp phép ghi: Yêu cầu các đơn vị tổ chức biểu diễn, các nghệ sĩ biểu diễn, diễn viên thực hiện đúng nội dung chương trình đã được cấp phép và quy định trong quy chế biểu diễn và tổ chức biểu diễn nghệ thuật chuyên nghiệp và Luật Sở hữu trí tuệ đã ban hành.

Luật không yêu cầu đơn vị tổ chức phải có hóa đơn thanh toán tiền bản quyền trong hồ sơ xin cấp phép. Vì thế, cơ quan cấp phép chỉ yêu cầu họ cam kết thực hiện Luật Sở hữu trí tuệ chứ không thể ép buộc họ phải nộp hóa đơn đã trả tác quyền rồi mới được cấp phép.

Nếu đã không “nắm đằng chuôi” trong việc thu tác quyền, rất có thể sẽ có những đơn vị biểu diễn “ trốn” và thực tế cũng đã có những đơn vị ngang nhiên “xài chùa” tác phẩm âm nhạc?

- Bản quyền tác giả thuộc về giao dịch dân sự và mang tính thỏa thuận. Cục NTBD là cơ quan quản lý không làm thay các đơn vị tư nhân trong quan hệ giao dịch dân sự này. Chúng ta đã có Luật Sở hữu trí tuệ. 

Việc thực thi Luật là trách nhiệm của mọi công dân, mọi tổ chức khi sử dụng tác phẩm. Nếu đơn vị nào vi phạm, các tác giả hoặc đơn vị ủy quyền như VCPMC có quyền kiện họ. VCPMC là một tổ chức phi chính phủ đại diện cho một số nhạc sĩ bảo vệ quyền lợi cho họ.

Nhiệm vụ của VCPMC là thỏa thuận với các đơn vị, cá nhân sử dụng nhạc để thu tác quyền theo đúng Luật định nhưng VCPMC không có quyền yêu cầu cơ quan quản lý dùng biện pháp hành chính để thu tiền thay mình. Đó là chưa kể giá cả mà phía VCPMC đưa ra không có tính thỏa thuận.

 Khi thu tác quyền với giá cao, VCPMC có nghĩ đến các nghệ sĩ biểu diễn trong những chương trình hoàn toàn vì cống hiến và phục vụ miễn phí? (Ca sĩ Yến Nhi đã ba lần biểu diễn trên quần đảo Trường Sa)

Nói như vậy thì việc một số đơn vị tổ chức biểu diễn không trả tác quyền vì không chấp nhận cái giá áp đặt mà VCPMC đưa ra?

- Rất nhiều đơn vị tổ chức biểu diễn đã phản ánh đến Cục NTBD việc bị áp đặt giá tác quyền không hợp lý. Cũng chính vì thế, các đơn vị đã trực tiếp trả tác quyền cho nhạc sĩ mà không thông qua trung tâm. 

Được biết trong dự thảo Nghị định Nghệ thuật biểu diễn cũng không yêu cầu các đơn vị xin cấp phép phải nộp hóa đơn đã trả tác quyền ?

- Đúng. Khi xây dựng dự thảo Nghị định, chúng tôi thực hiện đúng tinh thần của Chính phủ là giảm các thủ tục hành chính.