Rủi ro ngắn hạn vẫn rất lớn

Phiên giao dịch ngày 30/5 cho thấy kỳ vọng thị trường hồi phục trở lại sau khi tăng mạnh trong phiên ngày 26/5 và 27/5 là khá mong manh. Mặc dù VN-Index vẫn duy trì tăng nhẹ 1,28 điểm (+0,31%) và chốt phiên tại 412,1 điểm, mức tăng này chủ yếu nhờ vào 3 mã chủ chốt trên sàn là BVH, MSN và VIC, còn đa số các mã còn lại đều giảm điểm. Thêm vào đó, chỉ số HNX-Index đóng cửa tại 69,21, mất 1,22 điểm (-1,72%) cho thấy thị trường vẫn đang diễn biến tiêu cực.

Vào thời điểm hiện nay, đầu tư vào thị trường chứng khoán có thể không phải là lựa chọn số một khi so với gửi tiết kiệm cả về tỷ suất lợi nhuận lẫn mức độ rủi ro. Tuy nhiên, trên thị trường vẫn có những nhà đầu tư lạc quan về triển vọng dài hạn của thị trường trong những năm tới. Vì thế lực mua có thể sẽ mạnh lên khi thị trường đi xuống mạnh.

Đối với các nhà đầu tư ngắn hạn và không có sẵn vốn thì lựa chọn đứng ngoài thị trường có lẽ là cách an toàn nhất trong thời gian này.

Theo phân tích kỹ thuật, VN-Index đang ở trong sóng điều chỉnh nên có thể tăng nhẹ hoặc đi ngang trong các phiên tới. Tuy nhiên, xét trong ngắn hạn, VN-Index nhiều khả năng tiếp tục xu hướng giảm và có thể kéo VN-Index rơi xuống mức hỗ trợ 350-360.

Thị trường đóng của với một phiên tăng giảm trái chiều trên 2 sàn, trong khi VN-Index kéo dài chuỗi tăng điểm lên phiên thứ 3 liên tiếp, thì HNX-Index đã quay đầu điều chỉnh. Thanh khoản tiếp tục sụt giảm so với phiên tạo đáy cách đây 2 hôm.

Sau hai phiên tăng điểm ấn tượng trước đó, thị trường điều chỉnh tăng nhẹ trong phiên giao dịch ngày 30/5. Việc giảm sàn của một vài cổ phiếu có tính định hướng cao như SSI hay ITA sẽ có những tác động tiêu cực đến tâm lý nhà đầu tư.

Như đã đề cập trong báo cáo tuần, lượng cổ phiếu có sẵn chờ bán T+0 cùng áp lực giải chấp là vẫn tồn tại. Trong trường hợp thị trường có dấu hiệu quay đầu, đà giảm điểm sẽ chiếm ưu thể khi áp lực bán sẽ tăng lên nhanh chóng. Do đó, nhà đầu tư nên hạn chế tranh mua bằng mọi giá, duy trì tỷ lệ tiền mặt cao khi rủi ro ngắn hạn vẫn rất lớn.

Việc cầu suy yếu, cung tăng lên trong phiên 30/5 là bình thường khi đa số các nhà đầu tư đang chờ đợi một phiên điều chỉnh. Có thể ngày 31/5, thị trường lại giảm cung để duy trì mức giảm chưa lớn hoặc thậm chí phục hồi nhẹ trở lại dưới sự ảnh hưởng của BVH, MSN, VIC tác động lên VN-Index và HNX-Index. Tuy nhiên, chúng tôi nghĩ xu hướng giảm trung và dài hạn vẫn đang tiếp tục.

Mặc dù VN-Index duy trì tăng điểm nhưng biên độ tiếp tục bị thu hẹp, kèm theo là khối lượng khớp lệnh tiếp tục giảm thấp. Đây là phiên thứ 2, thị trường tăng điểm nhưng không được sự đồng thuận của khối lượng, tín hiệu này cho thấy lực cầu đang dần khan hiếm trong khi lực cung luôn sẵn sàng đáp ứng.

Dự thảo về việc cho khách hàng vay tiền để mua chứng khoán của các CTCK sẽ có thể bị cấm trong thời gian sắp tới, mục đích chỉ nhằm ổn định TTCK, một mặt làm tỷ lệ nợ xấu, dư nợ trong lĩnh vực phi sản xuất, mặt khác ngăn chặn tình trạng bán tháo cổ phiếu, giải chấp như thời gian qua. Tuy nhiên, chúng tôi không phủ nhận mặt tích cực của dự thảo nhưng chúng tôi cũng nhận thấy nếu hoạt động này bị cấm thì thị trường chứng khoán khó có những biến động lớn.

Rõ ràng trong những giai đoạn tăng trưởng của cả VN-Index, HNX-Index hay UPCoM-Index thì yếu tố dòng tiền có vai trò quyết định quan trọng nhất, một phần của dòng tiền này là đến từ nguồn cho vay trên. 

TTCK Việt Nam phát triển 11 năm, các sản phẩm cho nó vốn đã rất ít ỏi, nếu như “margin” bị chấm dứt thì đầu tư chứng khoán khó còn là kênh đầu tư hấp dẫn nữa.

Sự chững lại của lực cầu là điều e ngại cho thị trường hồi phục. Quan điểm đầu tư thận trọng vẫn được chúng tôi khuyến nghị. Việc giải ngân cần cân nhắc hơn đối với NĐT tham gia bắt đáy. Đối với NĐT đă nắm giữ cổ phiếu, những phiên tăng điểm vẫn là cơ hội để thoát hàng hoặc chốt lời (nếu đã mua từ tuần trước và đủ T+)

Mặc dù VN-Index mở phiên vẫn tăng điểm khá mạnh sau thông tin hỗ trợ tích cực của TTCK Mỹ vào cuối tuần trước khi Tổng thống Obama quyết cắt giảm thâm hụt ngân sách, giá xăng giảm, chỉ số niềm tin người tiêu dùng tăng. Tuy nhiên, sau hai phiên giao dịch tích cực bắt đáy, lực cầu đã có dấu hiệu suy yếu khiến VN-Index chỉ giữ được màu xanh nhạt. Thị trường vẫn chưa đi vào quỹ đạo ổn định khi kiểm tra mốc 420 điểm và đẫ bị lùi bước khi VN-Index tiến sát mốc này.

Lo ngại về những tin xấu có thể đưa ra không còn nhiều khi mà tỷ giá liên ngân hàng tiếp tục giảm khi nguồn cung USD vẫn tăng, lãi suất liên ngân hàng duy trì quanh mức 11-12% và các NHTM đã không còn sẵn sàng thỏa thuận lãi suất huy động với mức 19-20% như thời điểm trung tuần tháng 5.

Mặc dù vậy, lãi suất cho vay vẫn duy trì ở mức cao, đây được coi là lực cản lớn cho sự hồi phục của VN-Index và kéo theo tâm lý lo ngại của nhà đầu tư trong phiên giao dịch tới là rất lớn.

Khi VN-Index vỡ mốc 420 vào tuần trước, chúng tôi đã lưu ý kể từ đỉnh tháng 10/2009, VN-Index đã 3 lần chạm về ngưỡng hỗ trợ này và bật lại, tuy nhiên trong lần giảm này, VN-Index đã phá vỡ mốc hỗ trợ này với gia tốc rất mạnh cho thấy thị trường đang trong tình trạng rất xấu. Điều đó đã thể hiện qua phiên giao dịch ngày 30/5 khi VN-Index sau 2 phiên hồi phục vẫn chưa chạm về ngưỡng 420 này đã xuất hiện 1 cây nến đen. Thị trường đã hình thành một đáy W bên trái và kịch bản sáng sủa nhất là sẽ  tạo thêm 1 đáy bên phải cao hơn đáy bên trái, tuy vậy chúng tôi đánh giá xác suất xảy ra trường hợp này rất thấp.

Thị trường nhiều khả năng sẽ quay lại xu thế giảm điểm. Nhất là khi các mã chứng khoán vốn dẫn dắt thị trường có xu hướng bán mạnh và quay về giá sàn vào cuối phiên 30/5.

Từ những phân tích trên, VNDirect tiếp tục khuyến nghị nhà đầu tư thận trọng, ưu tiên giữ tiền mặt và tránh tâm lý bắt đáy thị trường.

Tín hiệu về khả năng bulltrap rõ ràng hơn. Cầu giá cao thấp và yếu trước áp lực bán. Lượng hàng bán khá nhanh và quyết liệt cho thấy lượng hàng giải chấp vẫn còn. Một số cổ phiếu nhưng VCG, ITC, SSI,… đều xuất hiện các lệnh bán nhanh và mạnh.

Chúng tôi tiếp tục duy trì nhận định thị trường (HNX-Index) sẽ quay trở lại test đáy 64 điểm. Trong trường hợp áp lực giải chấp vẫn còn, xu hướng giảm sẽ vẫn còn tiếp diễn.

Dù VN-Index vẫn tiếp tục có thêm phiên tăng nhẹ thì đợt hồi phục kỹ thuật vừa qua dường như đã đi đến hồi kết với số đông cổ phiếu giảm giá mạnh ngày 30/5 và HNX- Index phản ánh trung thực hơn tình trạng này.

Phiên giao dịch ngày 30/5 cũng xóa bỏ kỳ vọng thị trường sẽ test lại đáy để tạo mẫu hình đi lên vững chắc hơn như một số nhà đầu tư kỳ vọng khi thanh khoản thị trường chỉ ở mức thấp ảm đạm. Có thể thấy, với lượng cổ phiếu “ bắt đáy” còn kẹt lại trong các phiên trước, trong khi các yếu tố vĩ mô không có những biến đổi mới nào thì thị trường càng có thêm sức ép để sớm trở lại với xu hướng giảm vẫn đang là chủ đạo.

Ngày 30/5, thị trường cũng đón nhận thông tin dự thảo chứng khoán mới sẽ cấm các công ty chứng khoán cho nhà đầu tư vay. Nếu dự thảo được thông qua, thị trường sẽ mất đi một nguồn lực đáng kể. Với một thị trường có xu hướng “lướt sóng” cao như thị trường chứng khoán Việt Nam thì đây là tin tiêu cực với nhiều nhà đầu tư do thị trường chứng khoán sẽ ít hấp dẫn hơn trong thời gian tới.

Như vậy, sự hồi phục ngắn ngủi chỉ trong 2 phiên sau 10 phiên giảm sâu cho thấy rủi ro thị trường hiện nay đang ở mức rất cao và mức lợi nhuận mỏng có lẽ là chưa đủ bù đắp những rủi ro trước mắt. Chúng tôi cho rằng, nhà đầu tư ngắn hạn nên đứng ngoài giai đoạn này.

Trong bối cảnh lãi suất cao, tiền tệ thắt chặt thì sự hồi phục của thị trường chứng khoán là rất mong manh.